کنتاکتور

کنتاکتور چیست و عملکرد ان به چه صورت است ؟

کنتاکتور تجهیزی پرکاربرد در صنعت برق می‌باشد و در ولتاژها و جریان‌های مختلفی در بازار ارائه می‌شوند.

کنتاکتور یک نوع خاص از رله است اما یک تفاوت پایه ای بین کنتاکتور و رله وجود دارد و آن اینست که کنتاکتور بیشتر در دستگاه‌هایی کاربرد دارد که ظرفیت تحمل جریان بالاتری دارند درحالیکه رله برای دستگاه‌هایی با جریان پایین تر مورد استفاده قرار می‌گیرند. کنتاکتور ساختاری به هم پیوسته دارد و به راحتی قابل نصب است.

نحوه عملکرد کنتاکتور بسیار ساده می‌باشد، جریانی که در کنتاکتور جریان دارد، بوبین کنتاکتور را برق دار می‌کند سپس بوبین برق دار شده یک میدان مغناطیسی را ایجاد می‌کند.

این میدان باعث حرکت جوشن(آرمیچر)  کنتاکتور می‌شود و در نهایت مدار بین کنتاکت‌های ثابت و متحرک کنتاکتور توسط یک کنتاکت بسته(به انگلیسی Normally Close به اختصار NC)  تکمیل می‌شود و این امکان را فراهم می‌کند تا جریان از طریق کنتاکت‌ها به بار منتقل شود. زمانی که جریان کنتاکتور قطع شود، بوبین بی برق شده و مدار را باز می‌کند.

از آنجا که کنتاکتور برای باز و بسته شدن سریع کنتاکت‌ها طراحی شده است، کنتاکت‌های متحرک به سرعت با کنتاکت‌های ثابت برخورد می‌کنند و از جای خود به طرف بالا  جهش می‌کنند.

در بسیاری از کنتاکتورها برای جلوگیری از این نوع جهش‌ها از کنتاکتور با اتصالات دو راهه استفاده می‌شود. ورودی جریان به بوبین کنتاکتور ممکن است acیا  dc باشد(رنج بین 12Vac یا 12Vdc تا 690Vac تا 440Vdc).

مقدار کمی‌از جریان جاری در کنتاکتور توسط بوبین  مصرف می‌شود، برای کاهش این برق مصرفی، مدارات اقتصادی به کار گرفته می‌شوند که هزینه برق هدر رفت را کاهش دهد.

مواردی که رله و کنتاکتور با هم تفاوت دارند به شرح زیر است:

 

1-کاربردها

تفاوت عمده این دو دستگاه در مکانی است که استفاده می‌شوند در واقع چون کنتاکتور نسبت به رله قوی تر می‌باشد بنابراین برای کاربردهای پرقدرت تر مورد استفاده قرار می‌گیرد و رله در کاربردهای ضعیف تر کاربرد دارد.

2-ظرفیت بار

کنتاکتور را می‌توان در مداراتی که دارای ظرفیت جریان بالا و پایین (9A تا 1250A ) هستند به کار گرفت،در حالیکه رله در مدارات کنترلی که تنها ظرفیت جریان‌های پایین (5A تا 10A)را دارند، قابل استفاده می‌باشند.

3-طراحی

کنتاکتور معمولا برای کاربردهای سه فاز طراحی شده است اما رله در درجه اول برای استفاده در کاربردهای تک فاز طراحی می‌شود.

کنتاکتورها برای استفاده در کاربردهای ولتاژ بالا طراحی شده اند تا خطرات ولتاژ بالا را کنترل کنند بنابراین برای جلوگیری از سوانح، ویژگی ایمنی بیشتری مانند خاصیت فنری کنتاکت‌ها به دستگاه اضافه شده است.

کنتاکت فنری خصوصیتی است که اگر کنتاکتور در وضعیت اضافه بار قرار گیرد از اتصال کوتاه داخلی جلوگیری می‌کند.

ویژگی حفاظتی دیگر که کنتاکتور داراست، وجود حذف کننده آرک(قوس) الکتریکی است.

این خاصیت به کاهش و از بین بردن جرقه‌های ایجاد شده در هنگام جدا شدن کنتاکت‌های حامل جریان، کمک می‌کند، این درحالیست که رله این ویژگی‌ها را ندارد.

4-سرعت کلیدزنی:

کنتاکتور در تغییر وضعیت کندتر از رله عمل می‌کند و این دلیل آنست که می‌توان رله را با سیگنال‌های الکترونیکی کنترل نمود.

5-مصرف برق:

انرژی برقی که کنتاکتور استفاده می‌کند در مقایسه با رله  بیشتر می‌باشد زیرا که رله‌ها از بوبین‌های کوچکتری نسبت به بوبین‌های کنتاکتور استفاده می‌کنند.

6-اندازه و قیمت:

از آنجا که کنتاکتور برای کاربردهای ظرفیت بالا استفاده می‌شود نسبتا بزرگتر و سنگین تر از رله‌ها می‌باشند.بدیهی است که به دلیل تفاوت در اندازه، راندمان و کارایی،کنتاکتور در مقایسه با رله گران قیمت تر باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.